Should we fear postmodernity?

Peter van der Werff: Should we fear postmodernity?: The spread of 'postmodernity' in the world brings fear in many of us. That fear is partly justified because some basic certainties ...

Should we fear postmodernity?

Although the word 'postmodernity' is not commonly known, the process it describes is increasingly encountered and installs fear in many of us.

That fear is partly justified because some basic certainties are dissolving. We can, however, reduce our fear if we better understand what is going on and act accordingly.

WHAT IS IT?

Postmodernity, then, means the undermining of stable family settings, regular media, permanently settled companies, permanent predictable markets, including sales offers by companies, reliable banks, the unrestrained provision of social welfare and health care arrangements, and the permanency of universities, trade unions, religious organizations, political parties and elections. Social structures become disposable toys at the hands of the powerful.

Other postmodern processes, you may recognize them, are deregulation, economic privatization, economic liberalization, flexibilization of labor, mergers, alienated buying and selling of companies, belief in once-and-for-all technological solutions and infrastructures, fragmentation of social structures, lose integration into new structures, rapid change, here-and-nowism, the belief in unpredictability, chaos theory, secularization and the rise of spirituality.

Countries lose their clear demarcation with the growth of cross-border economic production lines, financial transactions, information, entertainment, migrants, tourists and business people.

National armies, identifiable by their generals and uniforms, transform into disguised guerrilla bands, drone technology units, hired private armies, combat units of secret services and commercial bodyguard companies.

The video clip, with its fragmentation and rapid change of images, exemplifies postmodernity.

Contributors to postmodernity are found in business and finance but also among IT pioneers, governments and armies trying to escape from exposure, children escaping from family control and migrants escaping from village control or moving to richer countries.

All such changes do not occur in isolation. They are mutually influencing sub-trends, together constituting the overall trend that is called postmodernity.

THE DISQUIET

The disquiet and fear in many of us follows from quite realistic observations: the growth of prosperity comes to a halt or the gap between rich and poor increases. And, on balance, the physical environment is losing out.

The material stagnation or deterioration is in contrast with rising expectations, also generated by to postmodernity, about more income and technological improvements. The disappointments or frustrations are not always easy to swallow.

Moreover, in most parts of the world there is a loss of stable social structures, while larger-scale connections get beyond our routine understanding let alone our control. A deep sense of insecurity or trust is the result.

In addition, the public exposure of hitherto vague suspicions about tendentious operations by advertisers, politicians, bankers, secret services, armies, regular media, construction companies and lobbyists around governments brings the sharp awareness that betrayal is rampant.

But is the world only caught in a downward, lawless spiral? No, no. Look at some other facts. Diseases are more prevented than ever. Less babies die. Old people live longer. Less people get killed in warfare or other violence. Prosperity grows for most people and the percentage of people below the poverty line gets lower.

And public exposure of hitherto tendentious operations does not mean such operations are new. No, they have existed all along and the publicity in itself does not make those practices worse than they were.

NEGATIVE REACTIONS

Not only the contributors to change but also the people reacting to the change can be seen as part of postmodernity.

Among them, feelings of a nearing catastrophe are on the rise. Feelings of bewilderment surface.

For many people dealing with an abstract idea such as a trend is beyond reach. Planning to resist immensely powerful companies, governments and armies is also felt to be pointless.

One way out for the fearful is the building of imaginary walls against the outside world. Retreat in small-scale life and diving into family histories or the local past can be negative if fostering unrealistic beliefs about connections with the wider world or future scenarios.

Another way out is to identify less powerful people and turn them into scapegoats, including immigrants.

A truly dangerous reaction to postmodern uncertainties is the following of ultra-rightwing politicians. These leaders further inflate xenophobic fear and antagonism between communities with tribal, religious or territorial loyalties. Rather than redressing the effects, they exploit the effects of postmodernity for personal gain, be it in India, the US, West Asia or Europe.

Leftist leaders largely fail in organizing communities on the basis of class loyalty. This is all the more remarkable in the face of stagnating or declining incomes, with the rise of prices, and the growing gap between rich and poor. For the moment, postmodernity is just too pervasive to allow mass uprisings in whatever new forms.

The physical environment is losing out.

POSITIVE REACTIONS

Financers have developed the practice of ‘impact investment’, supporting initiatives that not only aim at financial profit but also at positive impacts on society or the physical environment.

In going against some effects of postmodernity, Alternative lifestyles are practiced or advertised.

Realistic local, small-scale and bottom-up initiatives abound, including to become more conscious consumers.

The Internet not only reveals scandals but also provides solutions for better physical and emotional health, and opportunities for improving social life and the physical environment.

Social networks in neighborhoods arise. Single issue organizations replace outdated political parties. Spiritual movements and organizations compensate for secularization.

LEARN FLYING

Many of us learn, willy-nilly or not, to adjust to rapid change, acquire flexibility, develop short spans of attention, shield ourselves off from an overdose of information and trust ourselves and personal networks. Some learn more easily than others. But school education may prepare all children for living in the postmodern world.

Learning to handle freedom, anyway, becomes paramount. Learn to enjoy it. Learn to grow in it. Learn how to swim in deep water. Breathe in and out and be happy with the new life.

Get used to parachute jumping without landing. Take a course in skydiving. Learn two speak another language as if it is your native tongue. Learn to use the other hand than your usual one. Learn to learn. 

Learn to depend less on outer certainties. Learn to reinforce inner life so that you can better deal with outer uncertainties. 

Relieve yourself of being self-convinced. Your survival needs you to loosen your restricted senses.

Learn to be alert. The old jungle genes are patiently waiting to be re-mobilized into situational awareness again.

Teach your children and grandchildren to survive in a postmodern world.

PLAN TO RESIST?

You plan to resist the worldwide upcoming trend? You will chain yourself to a large rock? The rock will explode or disappear in the abyss.

You will plant your boots solidly on the ground? A storm will rise from the earth and blow you high up in the sky. What, then, is the use of boots?

Will you cling to the biggest oak tree in order to survive the tsunami? Forget it. The oak tree will evaporate or lift itself up in the air and open a parachute only for itself. 

Are you organizing a new social group to live on an island? The tsunami will make you all swim in the ocean.

BOOKS

Toulmin, S. Cosmopolis: The Hidden Agenda of Modernity. Chicago: Chicago University Press, 1990

Harvey, D. The Condition of Postmodernity: An Enquiry into the Origins of Cultural Change. Oxford: Basil Blackwell, 1989

The forest road to gains and losses

Longtime uphill villagers have used nearby forests in sustainable ways. If not, they would not have survived. Therefore, the mere fact that they live there for so long indicates their local wisdom.

They collect dead wood for cooking fires. They find additional plant food and medicinal herbs. They go for hunting to enrich their diets.

They prevent over-exploitation, not by building physical fences around the nearby forests, but by ‘social fencing’, by checking on each other. Whatever anyone brings home is noticed and discussed in the village.

And social fencing is reinforced by inner fencing. Children already learn what to use of the natural habitat and what not. The customs are internalized and more or less applied automatically.

But social and inner fencing are powerless in the face of what arrives on the new government road. The villagers fear for it the ecological destruction by timber logging and plantations companies.

But many villagers see benefits of the road. It opens the way to benefits of the modern world: commuting for work and wages, going to doctors and hospitals, visiting hospitalized relatives, shopping in the nearest town or finding entertainment to break away from the monotony of isolated village life.

The smart students are more fascinated by computer science than by farms or jungles. And the small entrepreneurs desire the road to ease their import and export of goods.

The families of commuters and entrepreneurs, with their externally gained incomes, lose a vital interest in the sustainable dynamic of vegetation, slope soils and water. And they can afford to ignore pressures of social fencing by co-villagers and grab from nearby woods what they want.

The road, and all it brings and takes, corrupts the traditional culture that included inner fencing. External integration is the winner, local ecology the loser.

Neither only blame governments and large companies, nor only the uphill villagers. Most of them, for better or worse, want the benefits of modernity.

Anthropology to help science on the road to realism

Peter van der Werff: Science on the road to realism: Want to be an anthropologist? Be scientific. Read theory, do quantifying fieldwork and improve that theory with your findings. But be wis...

Anthropology to help science on the road to realism

Want to be an anthropologist? Be scientific. Read theory, do quantifying fieldwork and improve that theory with your findings.

But be wise and also imagine what happens beyond your eyes and ears, behind front doors and closed curtains, under covers and tables, up on roofs and tree branches, in the darkness of nights and shadows of the sun, at backs of minds and with subtle energies.

That makes your observations deeper and more sensitive. You will talk in better voices. And your body language attunes to subtle energies that scientific measurements are still to discover.

Then try to express your refinements and integrate them with quantifying theory, perhaps the biggest challenge of all for a true anthropologist.

You will not only improve anthropology but open the minds of mechanistic thinkers. You will be part, dear friend, of science on the road to realism.

Postmodernity: Social Structures As Disposable Toys

Stable social structures become disposable toys at the hands of the powerful.

Dangerous Trend of Shared Space. The Case of Kattenlaan

Once again I got involved in e-mail discussions about the unregulated frightening traffic in my Amsterdam neigborhood Kattenlaan.

The responsible civil servants remain lethargic and now even embrace the upcoming trend of so-called 'shared space' which is quite convenient if you dislike any effort to relieve citizens.

Below is my piece on shared space that I have circulated. The translation of the title is ‘Shared Space: Enemy of Kattenlaan’. Dutch elaborations are in the last two parts.

It is a serious warning for foolish policy.

===

At a shared space traffic streams mix without regulation. The related expectation is that safety grows because people will pay more attention. But nowhere it is proven that chaos in the traffic creates safety. It is a fallacy.

Shared space needs planners who do not joining a trend out of compliance or laziness, but have spatial-dynamic understanding, knowledge of human behaviors, realistic precision, ability to deal with complexity and self-reflextion.

Qualified planners know very well that it brings no improvement to remove separate bike-lanes, edges in the pavement and lines at the pavement. Nor does it makes sense to have cars from opposite sites mix freely. By far most of the existing regulations are applied for good reasons and demand our respect.

Shared space belongs to the wider trend of deregulation. As such it is part of growing postmodernity, to be clearly distinguished from artistic and filosophical postmodernism.

Other postmodern trends are mergers, alienated buying and selling of companies just for the money, privatisation, liberalisation, flexibilisation of labor, fragmentation, over-exposure to information and faster rates of change. Stable social structures become disposable toys in the hands of the powerful.

We can notice how these postmodern trends suit power-hungry top managers, opportunistic politicians, lethargic civil cervants and profit seeking employers. On the other hand, many in the world see their purchasing power decline and have a growing sense of insecurity, confusion and fear.

Deregulation in the traffic runs the risk to be a trend that, as unavoidable as disastrous, fits in the general pattern of postmodernity.

Laweiplein-Kattenlaan

In 2003 is in het Friese Drachten een kruispunt gedereguleerd. En, ja, verdraaid: minder ongelukken. Maar het regende klachten over de onoverzichtelijkheid en die klachten gingen ook na een paar jaar niet over. Daarom heeft de gemeente er later een rotonde aangelegd, een regulering van heb-ik-jou-daar.

Als je niettemin gelooft in shared space en het zelfs beschouwt als goed voor de Kattenlaan, kijk dan eerst even goed naar dit filmpje en vergelijk het Laweiplein met de Kattenlaan. https://www.youtube.com/watch?v=iUAhEQnaE-4

Verschillen Laweiplein-Kattenlaan punt voor punt:

•           Op het Laweiplein zijn er weldegelijk aparte banen voor auto’s, fietsers en voetgangers. Kijk eens naar alle belijningen, haaietanden, stoepranden, een ronde rand in het midden en verschillende kleuren asfalt. Dat ontbreekt allemaal in de Kattenlaan maar zou prima aangebracht kunnen worden.

•           Op het Laweiplein gaat het om een kruispunt. De Kattenlaan is niet een kruispunt. Het is een weg, kort als ie mag zijn, met doorgaand verkeer. Op een kruispunt weten mensen dat ze moeten vertragen en heel goed moeten opletten. In de Kattenlaan heb je voetgangers die minder opletten, of zelfs niet willen opletten en kinderen die in principe overal mogen spelen. Daar moeten fietsers doorheen laveren. Daarmee heb je op de Kattenlaan in Amsterdam heel andere verkeerssituaties en verkeersgedragingen dan op het Laweiplein in Drachten.

•           Er is op het Laweiplein van alle kanten goed zicht voor de verkeersdeelnemers. Dat goede zicht ontbreekt in Kattenlaan door blinde hoeken bij de Overtoom, het dwarslaantje en de smalle doorgang naar het park waar de meesten doorheen gaan.

•           Er is voor de verkeersdeelnemers op het Laweiplein veel ruimte beschikbaar. In de Kattenlaan heb je voetgangers en fietsers die elkaar in twee richtingen op centimeters van elkaar passeren. Je hoeft als voetganger maar per ongeluk een stap opzij te doen en een achteropkomende fietser rijdt tegen je aan, tot schrik overigens van beiden.

•           In de Kattenlaan heb je dat voetgangers en fietsers in een smalle ruimte elkaar in twee richtingen tegenkomen. Dat is niet zo op het Laweiplein.

•           Op het Laweiplein zie ik nauwelijks ouders die niet weten wat ze kindertjes aan verkeersgedrag moeten leren of bejaarden die hun orientatie kwijt zijn. In de Kattenlaan zie ik daar juist narigheid door ontstaan.

•           De shared space op het Laweiplein betekent niet dat iedereen maar doet wat ie wil. Bedenk bijvoorbeeld hoeveel doen en laten van de mensen gebaseerd is op bekend verkeeersgedrag. Het is door de ongewone situatie in de Kattenlaan dat fietsers en voetgangers per situatie niet weten wat ze moeten doen.

•           Het Laweiplein heet ongereguleerd te zijn maar in vergelijking met de huidige Kattenlaan bulkt van de reguleringen, en zelfs in Drachten zijn de kachten over de onoverzichtelijkheid.

Centraal Station-Kattenlaan

Dan het verkeer achter het Centraal Station. Zie foto’s. Daar ontbreken de auto’s dus de vergelijking met de Kattenlaan is wat zuiverder.

Ik begrijp dat onderzoek daar heeft uitgewezen dat fietsers zich verantwoordelijker gedragen wanneer de verkeersstromen tussen voetganger en fietser niet helder gedefineerd zijn. Je zou dan verwachten dat een onderzoek naar fietsersgedrag tijdens een paar decennia shared space in de Kattenlaan wel heel veel verantwoordelijkheidsgevoel bij fietsers zal vaststellen, hetgeen de problemen grotendeels opgelost zou moeten hebben. Maar is dat zo? Welnee. Dat weet toch iedereen die in de Kattenlaan woont of komt. De onderzoekers en planners zijn van harte in de Kattenlaan uitgenodigd.

Voor de zorgvuldigheid een vergelijking CS-Kattenlaan. Er is overeenkomst en verschil met de vergelijking Laweiplein-Kattenlaan:

•           Gemeentelijk deskundige Aluvihare stelde vast ‘dat gewenning de grote vijand is van shared space. Hij stelt naar aanleiding van de twee incidenten dat de gemeente het gebied achter CS zeer serieus moet volgen. "Na een tijdje kan er een mentale luiheid ontstaan, bijvoorbeeld bij scooterrijders die maand in, maand uit elke dag over het gebied rijden." ‘ https://www.parool.nl/amsterdam/is-de-shared-space-bij-cs-nog-veilig~a4488569/

Die gewenning kennen we van fietsers door de Kattenlaan. Het zijn vaak dezelfde mensen die van en naar hun werk of school door de Kattenlaan komen. Maar of zij het grote probleem zijn, zou ik niet weten. Ze blijven aan de oostelijke kant van het laantje en het is in de spitsuren. Het is voorspelbaar in tijd en ruimte. Je weet je als voetganger waar je aan toe bent. Veel chaotischer is het in de tussenliggende uren en in weekends. Daar is verstandige regulering voor nodig.

•           Achter CS zijn er, in de aanloop naar twee stukjes zonder belijning, aparte banen voor fietsers en voetgangers, inclusief met verschillende kleuren asfalt, stoepranden en belijningen, waardoor ook op de onbelijnde stukjes er veel voorspelbaar gedrag is. Dat ontbreekt in de Kattenlaan. Daar mag iedereen doen wat ie wil.

•           Achter CS gaat het om kruispuntjes. De Kattenlaan is niet een kruispunt. Het is een weg, kort als ie mag zijn, met doorgaand verkeer. Op een kruispunt weten mensen dat ze moeten vertragen en heel goed moeten opletten. In de Kattenlaan heb je voetgangers die minder opletten, of zelfs niet willen opletten en kinderen die in principe overal mogen spelen. Daar moeten fietsers doorheen laveren. Het geeft heel andere situaties en gedragingen dan achter CS.

•           Er is achter CS van alle kanten goed zicht voor de verkeersdeelnemers. Dat goede zicht ontbreekt in Kattenlaan door blinde hoeken bij de Overtoom, het dwarslaantje en de smalle doorgang naar het park waar de meesten doorheen gaan.

•           Er is achter CS veel ruimte beschikbaar. In de Kattenlaan passeren voetgangers en fietsers elkaar op ongewone manieren en soms op een paar centimeters van elkaar. Je hoeft als voetganger maar per ongeluk een stap opzij te doen en een achteropkomende fietser rijdt tegen je aan, tot schrik overigens van beiden.

•           Achter CS zie ik nauwelijks ouders die niet weten wat ze kindertjes moeten leren of een bejaard echtpaar die de doodschrik krijgen omdat een jonge fietser vlak achter hen omscheert. In de Kattenlaan zie ik die narigheid wel.

•           De shared space achter CS betekent niet dat iedereen maar doet wat ie wil. Bedenk bijvoorbeeld hoeveel doen en laten van de verkeersdeelnemers gebaseerd is op al bekende gedragsregels. Het is door de ongewone situatie in de Kattenlaan dat fietsers en voetgangers per situatie niet weten wat ze moeten doen.

•           Wat achter CS moet wennen, is hoe bromfietsers soms diagonaal over het plein naar de Kiss-and-ridestrook rijden, om daar dwars over de stoeprand en de gemarkeerde taxistandplaats heen de rijweg op te gaan. Maar achter het station mogen ze op het fietspad rijden, en aan de westkant van het plein moeten ze de rijweg op. Dat doen ze ook, over de stoeprand heen en zonder mankeren. In de Kattenlaan zijn helemaal geen stoepranden. En dat staat ook niet genoemd in mijn voorstel van augustus jl.

Op grond van nuchter verstand en de vergelijkingen Laweiplein-Kattenlaan en CS-Kattenlaan is de conclusie over shared space in de Kattenlaan: Niet doen! Don’t even think about it.